نگهداری سبزی خوردن و جعفری در یخچال

همه ما تجربه کرده‌ایم که جعفری و سبزی خوردنی که با ذوق خریده‌ایم، بعد از چند روز در یخچال زرد و پلاسیده می‌شود. خبر خوب این است که با چند روش ساده می‌شود عمر سبزی تازه را بیشتر کرد و مازاد آن را برای ماه‌ها فریز یا خشک کرد. در این صفحه روش نگهداری جعفری و سبزی خوردن در یخچال و فریزر، مدت ماندگاری هر روش بر اساس منابع ترویجی دانشگاه‌ها و یک جدول خلاصه را آورده‌ایم. برای نکته‌های بیشتر درباره میوه‌ها، مطلب ترفند تازه نگه داشتن میوه ها و سبزی ها را هم بخوانید.

پاسخ کوتاه

جعفری تازه را نشسته و خشک در کیسه پلاستیکی یا با ساقه در لیوان آب در یخچال نگه دارید؛ طبق دانشگاه پردو، جعفری در کیسه تا ۵ روز تازه می‌ماند. برای نگهداری طولانی، جعفری شسته و خشک‌شده را خرد و فریز کنید؛ سبزی منجمد در ظرف دربسته تا حدود ۶ ماه کیفیت خوبی دارد.

چرا سبزی خوردن در یخچال زود خراب می‌شود؟

سبزی‌های معطر برگ‌های نازک و پرآبی دارند. اگر خیس بمانند، زود له و لزج می‌شوند و اگر بیش از حد خشک شوند، پلاسیده می‌شوند. به همین دلیل دو اصل در همه روش‌ها مشترک است: تا زمان مصرف، سبزی را بی‌دلیل خیس نکنید و رطوبت را در حد متعادل نگه دارید.

دانشگاه مینه‌سوتا توصیه می‌کند اگر سبزی کثیفی آشکار ندارد، شستن را تا زمان آماده کردن یا خوردن عقب بیندازید. FDA هم می‌گوید سبزی‌های تازه و فاسدشدنی، از جمله سبزی‌های معطر و کاهو، باید در یخچال تمیز با دمای ۴ درجه سانتی‌گراد (۴۰ درجه فارنهایت) یا کمتر نگهداری شوند.

نکته دیگر نوع سبزی است. سبزی‌های ساقه‌نرم مثل جعفری، گشنیز، شوید و ریحان رفتاری شبیه گل تازه دارند و به آب ساقه واکنش خوبی نشان می‌دهند. سبزی‌های ساقه‌سخت مثل رزماری، آویشن و مریم‌گلی بهتر است در دستمال کمی مرطوب پیچیده شوند.

نگهداری جعفری در یخچال

روش اول: در کیسه

دانشگاه پردو می‌گوید جعفری تازه را می‌توان در کیسه پلاستیکی در یخچال تا ۵ روز نگه داشت. برگ‌های زرد و له را پیش از نگهداری جدا کنید و اگر سبزی خیس است، اول آن را خشک کنید.

روش دوم: مثل دسته گل در لیوان آب

ته ساقه‌های جعفری یا گشنیز را کمی ببرید و دسته را در لیوان یا شیشه‌ای با کمی آب بگذارید. طبق دانشگاه پردو برای گشنیز، می‌توانید روی برگ‌ها یک کیسه پلاستیکی بکشید و ظرف را در یخچال بگذارید. همین منبع ماندگاری گشنیز با این روش را «چند روز» ذکر می‌کند. آب لیوان را هر چند روز یک بار عوض کنید.

ریحان را در یخچال نگذارید

ریحان به سرما حساس است. دانشگاه پردو توصیه می‌کند ساقه ریحان را کمی کوتاه کنید و آن را مثل گل در لیوان آب، در جای خنکی با دمای حدود ۱۰ تا ۱۸ درجه سانتی‌گراد (۵۰ تا ۶۵ فارنهایت) نگه دارید و آب را هر روز عوض کنید. روش دیگر پیچیدن ریحان در دستمال کاغذی مرطوب و گذاشتن آن در کیسه نیمه‌باز در همین دماست. به گفته این منبع، ریحان به این شکل چند روز تازه می‌ماند.

سبزی‌های ساقه‌سخت

برای رزماری، آویشن، مریم‌گلی، مرزه و نعناع، سبزی را تمیز و خشک کنید، در دستمال کاغذی کمی مرطوب بپیچید و داخل کیسه‌ای با چند سوراخ ریز در کشوی سبزی یخچال بگذارید. دستمال مرطوب رطوبت را در حد متعادل نگه می‌دارد و کیسه سوراخ‌دار جلوی جمع شدن آب را می‌گیرد.

نگهداری جعفری در فریزر

اگر سبزی بیشتری از مصرف چند روز دارید، فریز کردن بهترین راه است. دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا جعفری، شوید، ریحان، تره، نعناع و ترخون را از سبزی‌هایی می‌داند که خوب فریز می‌شوند. دانشگاه ساسکاچوان هم می‌گوید لازم نیست سبزی را پیش از فریز کردن بلانچ کنید.

مراحل طبق راهنمای دانشگاه پنسیلوانیا:

1. سبزی را در آب تمیز بشویید و با دستمال خشک کنید یا در سالاد خشک‌کن بچرخانید.
2. برگ‌ها را از ساقه‌ها جدا و به اندازه دلخواه خرد کنید.
3. یکی از روش‌های زیر را انتخاب کنید.

• قالب یخ با آب: خانه‌های قالب را تا نیمه آب کنید، در هر خانه حدود یک قاشق غذاخوری سبزی خردشده بریزید و فریز کنید. بعد روی آن آب بیشتری بریزید و دوباره فریز کنید. مکعب‌ها را در کیسه فریزر برچسب‌دار بریزید.
• با روغن: حدود یک‌سوم تا نیم پیمانه روغن را با ۲ پیمانه سبزی خردشده مخلوط کنید و در قالب یخ یا ظرف فریز کنید. به گفته این منبع، سبزی منجمد در روغن رنگش را بهتر از سبزی منجمد جداگانه حفظ می‌کند.
• کیسه تخت: سبزی و روغن را در کیسه زیپ‌دار پهن کنید، هوای کیسه را خارج و آن را تخت فریز کنید تا بعداً راحت تکه شود.

سبزی معطر با بوی تند را در فویل بپیچید تا بویش به غذاهای دیگر فریزر منتقل نشود. سبزی منجمد را پیش از اضافه کردن به غذای پخته یخ‌زدایی نکنید؛ مستقیم به سوپ، خورش یا سس اضافه کنید.

یک هشدار مهم: دانشگاه ایالتی داکوتای جنوبی تأکید می‌کند سبزی در روغن را در دمای اتاق نگه ندارید و فوراً فریز کنید.

مدت زمان نگهداری جعفری در فریزر

طبق دانشگاه ایالتی داکوتای جنوبی، سبزی منجمد در ظرف دربسته تا ۶ ماه کیفیت خوبی دارد. دانشگاه ساسکاچوان این بازه را ۶ تا ۱۲ ماه ذکر کرده است. برای اطمینان، روی کیسه تاریخ بزنید و سبزی را در همان ۶ ماه اول مصرف کنید.

جعفری خشک یا فریز شده؟

هر دو روش خوب است، اما نتیجه یکسانی ندارند:

• سبزی فریزشده طبق دانشگاه پنسیلوانیا پس از یخ‌زدایی شل و بی‌حالت می‌شود؛ پس برای غذای پخته مناسب است، نه تزئین یا سالاد. نسبت مصرفش هم مثل سبزی تازه است.
• سبزی خشک طبق مرکز ملی نگهداری خانگی مواد غذایی آمریکا (NCHFP) معمولاً ۳ تا ۴ برابر سبزی تازه طعم قوی‌تری دارد. دانشگاه مینه‌سوتا پیشنهاد می‌کند به جای هر قاشق غذاخوری سبزی تازه خردشده، حدود یک قاشق چای‌خوری برگ خشک خردشده استفاده کنید.

دانشگاه پردو برای جعفری یک نکته جالب دارد: جعفری فرفری برای فریز کردن بهتر است و جعفری برگ‌صاف برای خشک کردن.

نحوه خشک کردن سبزی

سبزی را کاملاً بشویید و خشک کنید. طبق NCHFP، اگر از دستگاه خشک‌کن استفاده می‌کنید، دمای آن را روی ۳۵ تا ۴۶ درجه سانتی‌گراد (۹۵ تا ۱۱۵ فارنهایت) تنظیم کنید؛ در هوای مرطوب گاهی دمای بالاتر تا ۵۲ درجه (۱۲۵ فارنهایت) لازم است. سبزی‌های ساقه‌سخت مثل رزماری و مریم‌گلی را می‌توان دسته کرد و آویزان کرد تا در هوا خشک شوند. سبزی را تا وقتی خشک کنید که برگ‌ها در دست خرد شوند.

سبزی خشک را در ظرف دربسته در جای خنک، خشک و تاریک نگه دارید. طبق دانشگاه مینه‌سوتا، سبزی خشک طعم و رنگش را در کابینت حدود ۳ ماه و در یخچال یا فریزر تا یک سال حفظ می‌کند.

جدول نگهداری سبزیجات

این جدول خلاصه روش‌ها و مدت‌هایی است که در منابع ترویجی دانشگاه‌ها پیدا کردیم. جایی که منبع عدد دقیق نداده بود، عدد ننوشته‌ایم.

سبزی بسته‌بندی‌شده و گلدانی

FDA می‌گوید همه سبزی‌هایی که خردشده یا بسته‌بندی‌شده خریده‌اید باید در یخچال نگهداری شوند. اگر روی بسته نوشته شده «شسته‌شده و آماده مصرف»، طبق همین منبع نیاز به شستن دوباره ندارد. سبزی‌ای که هنوز در گلدان است در واقع زنده است و بهترین راه تازه ماندنش این است که فقط به اندازه مصرف از آن بچینید.

پیش از مصرف سبزی‌هایی که فریز یا در یخچال نگه داشته‌اید، اگر شسته نشده‌اند، روش درست شستشو را رعایت کنید. مراحل کامل را در مطلب طریقه شستن سبزی خوردن آورده‌ایم.

سوالات متداول

چگونه جعفری را تازه نگه داریم؟

برگ‌های خراب را جدا کنید، سبزی را خشک نگه دارید و در کیسه یا با ساقه در لیوان آب در یخچال بگذارید. طبق دانشگاه پردو، جعفری در کیسه تا ۵ روز تازه می‌ماند.

طریقه نگهداری جعفری تازه برای مدت طولانی چیست؟

فریز کردن. جعفری را بشویید، خشک و خرد کنید و در کیسه فریزر، قالب یخ با آب یا همراه روغن فریز کنید.

مدت زمان نگهداری جعفری در فریزر چقدر است؟

طبق دانشگاه ایالتی داکوتای جنوبی، سبزی منجمد در ظرف دربسته تا ۶ ماه کیفیت خوبی دارد؛ دانشگاه ساسکاچوان ۶ تا ۱۲ ماه ذکر کرده است.

جعفری خشک بهتر است یا فریز شده؟

برای غذای پخته هر دو مناسب است. سبزی فریزشده به طعم تازه نزدیک‌تر است ولی شل می‌شود؛ سبزی خشک ۳ تا ۴ برابر طعم قوی‌تری دارد و باید کمتر استفاده شود. جعفری فرفری برای فریز و جعفری برگ‌صاف برای خشک کردن مناسب‌تر است.

آیا سبزی را قبل از گذاشتن در یخچال بشوییم؟

اگر کثیفی آشکار ندارد، نه. دانشگاه مینه‌سوتا توصیه می‌کند شستن را تا زمان مصرف عقب بیندازید. اگر شستید، کاملاً خشک کنید.

ریحان را در یخچال بگذاریم؟

بهتر است نه. ریحان به سرما حساس است و طبق دانشگاه پردو در دمای حدود ۱۰ تا ۱۸ درجه بهتر می‌ماند.

تاریخ بروزرسانی: ۱۴ مهر ۱۴۰۵ | نویسنده: تیم تحریریه سبزمنظر

منابع

1. Purdue Extension FoodLink: Parsley
2. Purdue Extension FoodLink: Cilantro
3. Purdue Extension FoodLink: Basil
4. Purdue Extension FoodLink: Lettuce
5. Penn State Extension: Freezing Herbs
6. SDSU Extension: Preserving Herbs
7. University of Saskatchewan: Freezing herbs
8. National Center for Home Food Preservation: Drying Herbs
9. University of Minnesota Extension: Preserving herbs by freezing or drying
10. University of Minnesota Extension: Washing fresh fruits and vegetables safely
11. Utah State University Extension: Swiss Chard in the Garden
12. FDA: Selecting and Serving Produce Safely