کاشت سبزی در سبد میوه و جعبه پلاستیکی

سبد میوه پلاستیکی یا جعبه‌ای که بعد از آوردن میوه به خانه بی‌استفاده می‌ماند، یکی از ارزان‌ترین ظرف‌ها برای سبزی‌کاری است. سوراخ‌های دیواره سبد، زهکشی و هوادهی خاک را راحت می‌کند و با یک آستر ساده می‌شود ریحان، شاهی، جعفری و حتی خیار را در آن کاشت. این روش در واقع همان کاشت سبزی در گلدان است، فقط با ظرفی که از قبل در خانه دارید.

پاسخ کوتاه: برای کاشت سبزی در سبد میوه، داخل سبد را با پارچه یا نایلون سوراخ‌دار بپوشانید تا خاک نریزد، سبد را با خاک گلدان سبک و کمپوست پر کنید، بذر را کم‌عمق بکارید و تا جوانه زدن خاک را مرطوب نگه دارید. سبد را جایی بگذارید که دست‌کم شش ساعت نور بگیرد.

آماده‌سازی سبد میوه

خدمات ترویجی ویرجینیا تک در راهنمای سبزی‌کاری در ظرف، فهرست بلندی از ظرف‌های قابل استفاده آورده است؛ از بشکه و جعبه چوبی تا سبد لباس با آستر پلاستیکی. سبد میوه هم در همین دسته قرار می‌گیرد. چیزی که مهم است عمق، تمیزی و زهکشی ظرف است.

• عمق سبد: طبق ویرجینیا تک، بیشتر گیاهان دست‌کم ظرفی با عمق ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر لازم دارند. سبدهای خیلی کم‌عمق فقط برای شاهی و سبزی‌های ریز مناسب‌اند.
• تمیزی: خدمات ترویجی نیوهمپشایر توصیه می‌کند از ظرف‌هایی که ممکن است قبلاً مواد شیمیایی در آن نگهداری شده، استفاده نکنید. سبد میوه را با آب و صابون بشویید و آب بکشید.
• آستر: سوراخ‌های سبد میوه درشت است و خاک از آن می‌ریزد. کف و دیواره‌ها را با پارچه کنفی، پارچه نخی کهنه یا نایلون بپوشانید. اگر نایلون می‌گذارید، کف آن را چند جا سوراخ کنید.
• زیرسبدی: یک سینی زیر سبد بگذارید تا آب اضافی روی کف بالکن نریزد، ولی آب جمع‌شده در سینی را خالی کنید.

در تجربه ما، سبدهای سفت‌تر که شکل خود را با وزن خاک خیس حفظ می‌کنند، بهتر جواب می‌دهند. سبدهای نازک بعد از چند آبیاری از وسط شکم می‌دهند.

خاک و زهکشی

هر دو منبع ترویجی ویرجینیا تک و نیوهمپشایر تأکید می‌کنند که خاک باغچه برای ظرف سنگین است؛ ذرات ریز خاک رسی در ظرف آب زیادی نگه می‌دارد و ریشه هوا کم می‌آورد. بهتر است از مخلوط سبک استفاده کنید. ویرجینیا تک مخلوطی از یک قسمت پیت‌ماس، یک قسمت خاک لومی باغچه و یک قسمت ماسه درشت یا پرلیت را پیشنهاد می‌کند. ما به جای کود شیمیایی، کمپوست رسیده را به این مخلوط اضافه می‌کنیم.

زهکشی در سبد میوه معمولاً مشکلی ندارد، چون دیواره‌ها پر از سوراخ است. مراقب باشید آستر نایلونی همه سوراخ‌ها را نبندد. خدمات ترویجی ویرجینیا تک می‌گوید ظرف هر نوعی که باشد، باید کفش سوراخ داشته باشد تا ریشه در آب نماند.

سبد را تا حدود دو سه سانتی‌متر زیر لبه از خاک پر کنید تا موقع آبیاری آب بیرون نریزد. قبل از کاشت، خاک را یک بار کامل آب بدهید تا نشست کند و اگر پایین رفت، کمی خاک اضافه کنید.

مراحل کاشت

1. انتخاب سبزی: برای شروع، سبزی‌های برگی را انتخاب کنید. طبق خدمات ترویجی نیوهمپشایر، سبزی‌های برگی و معطر نور کمتری از سبزی‌های میوه‌دار مثل گوجه و خیار لازم دارند.
2. گروه‌بندی: سبزی‌هایی را کنار هم بکارید که نیاز نور و آب مشابهی دارند. سبزی‌های چندساله مثل نعناع را در سبد جدا بکارید تا جای بقیه را نگیرند.
3. کاشت بذر: بذرهای ریز را کم‌عمق بکارید. در جدول کاشت خدمات ترویجی کلرادو، عمق کاشت بذرهای ریزی مثل کاهو و هویج حدود ۶ میلی‌متر است. یک قاعده ساده این است که بذر را به اندازه قطر خودش زیر خاک ببرید.
4. پوشاندن و فشردن: روی بذرها لایه نازکی خاک بریزید و با کف دست آرام فشار دهید.
5. آبیاری اول: طبق خدمات ترویجی مینه‌سوتا، سطح خاک را با اسپری آرام آب بدهید تا بذرها جابه‌جا نشوند و تا جوانه زدن، خاک خشک نشود.
6. تنک کردن: وقتی نهال‌ها چند برگ واقعی دادند، نهال‌های ضعیف را با قیچی از سطح خاک ببرید تا بقیه جا داشته باشند.

اگر سبد بزرگ دارید، سبزی‌های کوتاه را لبه سبد و سبزی‌های بلندتر را وسط بکارید. ما برای سرپا ماندن ساقه‌های بلند، از چوب بستنی به عنوان قیم کوچک استفاده می‌کنیم.

برای فصل مناسب هر سبزی، راهنمای زمان کاشت جعفری و گشنیز را ببینید. تربچه هم برای سبد میوه گزینه خوبی است و آموزش کاشت تربچه در تابستان را می‌توانید همین‌جا پیاده کنید.

کاشت ریحان در سبد میوه

ریحان یکی از بهترین سبزی‌ها برای سبد میوه است، چون ریشه آن خیلی عمیق نمی‌رود و از برداشت مکرر پرپشت‌تر می‌شود. نکته‌های خدمات ترویجی مینه‌سوتا برای ریحان:

• نور: ریحان جای آفتابی با دست‌کم شش تا هشت ساعت نور روشن در روز می‌خواهد.
• سرما: ریحان گیاهی یک‌ساله و حساس به سرماست. بذر را بعد از گذشتن خطر سرمای بهاره بکارید یا داخل خانه شروع کنید.
• فاصله: وقتی نهال‌ها دو تا سه جفت برگ واقعی دادند، آن‌ها را به فاصله ۱۵ تا ۳۰ سانتی‌متر از هم تنک کنید. در سبد کوچک، دو سه بوته کافی است.
• برداشت: برگ‌های جوان را هر وقت لازم داشتید بچینید. اگر ساقه کامل برمی‌دارید، درست بالای یک جفت برگ ببرید تا از همان‌جا دو شاخه تازه بیرون بیاید.

ریحان در ظرف زودتر از باغچه خشک می‌شود. در روزهای گرم، خاک سبد را هر روز وارسی کنید.

کاشت خیار در سبد میوه

خیار گیاهی رونده و پرآب است و در سبد کوچک خوب رشد نمی‌کند. طبق جدول ویرجینیا تک، حداقل حجم ظرف برای خیار حدود ۵ گالن (نزدیک ۱۹ لیتر) است. پس اگر می‌خواهید خیار بکارید، از جعبه‌های بزرگ و عمیق میوه استفاده کنید و در هر جعبه فقط یک بوته نگه دارید.

• زمان کاشت: خدمات ترویجی مینه‌سوتا کاشت بذر خیار را بعد از آخرین یخبندان بهاره و وقتی دمای خاک در عمق ۲٫۵ سانتی‌متری به حدود ۲۱ درجه سانتی‌گراد رسیده، توصیه می‌کند.
• نور: طبق ویرجینیا تک، سبزی‌های میوه‌دار دست‌کم شش ساعت آفتاب مستقیم لازم دارند و با هشت تا ده ساعت بهتر محصول می‌دهند.
• قیم: یک توری یا نخ عمودی کنار جعبه ببندید تا بوته بالا برود. خیار روی قیم جای کمتری می‌گیرد، ولی طبق دانشگاه مینه‌سوتا ممکن است آب بیشتری بخواهد.
• آبیاری: بوته خیار آب زیادی مصرف می‌کند؛ رطوبت خاک را مرتب بررسی کنید و پای بوته را آب بدهید تا برگ‌ها خشک بمانند.

در سبدهای معمولی خانه، به جای خیار و گوجه درشت، سبزی‌های برگی را بکارید و صیفی‌ها را به ظرف بزرگ‌تر بسپارید.

اشتباهات رایج در سبزی‌کاری در سبد

• ریختن خاک باغچه خالی: خاک سنگین در سبد سفت می‌شود و آب را نگه می‌دارد؛ همیشه آن را با مواد سبک و کمپوست مخلوط کنید.
• کاشت پرتراکم: بذر زیاد یعنی نهال‌های لاغر و کشیده. تنک کردن را عقب نیندازید.
• گذاشتن سبد در سایه کامل: حتی سبزی‌های برگی هم بدون نور کافی کم‌رنگ و ضعیف می‌شوند.
• کاشت صیفی‌های بزرگ در سبد کوچک: خیار و گوجه درشت در سبد معمولی جای ریشه ندارند.

آبیاری و نگهداری

خاک سبد میوه به خاطر سوراخ‌های دیواره زودتر از گلدان معمولی خشک می‌شود. چند قاعده ساده:

• کی آب بدهیم: خدمات ترویجی ایلینوی می‌گوید بهترین راه، لمس خاک است؛ اگر حدود ۲٫۵ سانتی‌متر بالای خاک خشک بود، آب بدهید.
• چقدر آب بدهیم: آن‌قدر آب بدهید که کل خاک خیس شود و آب از کف ظرف بیرون بیاید.
• چند وقت یک بار: ویرجینیا تک پیشنهاد می‌کند ظرف‌ها را دست‌کم روزی یک بار و در روزهای گرم، خشک یا بادی دو بار وارسی کنید؛ گیاهان جاافتاده ممکن است روزانه یا حتی دو بار در روز آب بخواهند.
• آب زیاد هم ضرر دارد: طبق ایلینوی، خاک غرقاب ریشه را از اکسیژن محروم می‌کند و رشد گیاه را ضعیف می‌کند.
• تغذیه طبیعی: ویرجینیا تک اضافه کردن گاه‌به‌گاه کمپوست را برای رساندن عناصر کم‌مصرف پیشنهاد می‌کند. ما هر چند هفته کمی کمپوست رسیده روی خاک سبد می‌ریزیم.
• برداشت: سبزی‌ها را با قیچی ببرید، نه با کشیدن؛ کشیدن ساقه ریشه بقیه بوته‌ها را هم تکان می‌دهد. طبق انجمن سلطنتی باغبانی بریتانیا، در برداشت چندباره برگ‌های سالادی، بعد از چیدن چند برگ از هر بوته، برگ‌های تازه دوباره رشد می‌کنند.
• هرس: برگ‌های زرد و ساقه‌های پژمرده را بچینید تا سبد شلوغ و نمور نشود.

سوالات متداول

چگونه در سبد میوه پلاستیکی سبزی بکاریم؟

سبد را بشویید، داخلش را با پارچه یا نایلون سوراخ‌دار آستر کنید، با خاک گلدان سبک و کمپوست پر کنید، بذر را کم‌عمق بکارید و تا جوانه زدن خاک را با اسپری مرطوب نگه دارید.

کاشت ریحان در سبد میوه چطور است؟

ریحان را بعد از گذشتن سرمای بهار در سبدی آفتابی بکارید که شش تا هشت ساعت نور بگیرد و بعد از دادن چند برگ واقعی، بوته‌ها را تنک کنید.

آیا می‌شود گوجه را در سبد پلاستیکی کاشت؟

بله، به شرط اینکه جعبه بزرگ باشد؛ ویرجینیا تک برای گوجه درشت ظرفی دست‌کم حدود ۱۹ لیتری و برای گوجه گیلاسی حدود ۴ لیتری را حداقل می‌داند.

کدام سبزی‌ها برای سبد میوه مناسب‌ترند؟

سبزی‌های برگی و کم‌عمق مثل ریحان، شاهی، جعفری، کاهو برگی و تربچه.

آیا برای کاشت سبزی در سبد میوه فیلم دارید؟

ویدیوی کوتاه کاشت سبزی در سبد میوه سبزمنظر به زودی به همین صفحه اضافه می‌شود.

تاریخ بروزرسانی: ۱۴ مهر ۱۴۰۵ | نویسنده: تیم تحریریه سبزمنظر

منابع

1. Vegetable Gardening in Containers، خدمات ترویجی ویرجینیا تک (VCE 426-336)
2. Growing Vegetables in Containers، خدمات ترویجی دانشگاه نیوهمپشایر
3. Container Gardens: Watering، خدمات ترویجی دانشگاه ایلینوی
4. Growing basil، خدمات ترویجی دانشگاه مینه‌سوتا
5. Growing cucumbers، خدمات ترویجی دانشگاه مینه‌سوتا
6. Starting seeds indoors، خدمات ترویجی دانشگاه مینه‌سوتا
7. CMG GardenNotes #720: Vegetable Planting Guide، خدمات ترویجی دانشگاه ایالتی کلرادو
8. How to grow salad leaves، انجمن سلطنتی باغبانی بریتانیا (RHS)