کاشت اسفناج در گلدان
فهرست مطالب
اسفناج سبزی برگی فصل خنک است و در گلدان کوچک بالکن یا لب پنجره هم به خوبی رشد می‌کند. اگر تازه شروع کرده‌اید، راهنمای کلی کاشت سبزی در گلدان را هم کنار این مطلب داشته باشید. در ادامه زمان کاشت اسفناج پاییزه و زمستانه، مراحل کاشت در گلدان، برداشت برگ جوان و نکات مراقبت را با عددهایی که از منابع ترویجی کشاورزی آمده‌اند می‌خوانید.
پاسخ کوتاه: بهترین زمان کاشت اسفناج در گلدان، اوایل بهار (چند هفته پیش از آخرین یخبندان) و پاییز (حدود دو ماه پیش از اولین یخبندان) است. بذر را حدود ۱٫۳ سانتی‌متر زیر خاک غنی و زهکش‌دار بکارید، خاک را مرطوب نگه دارید و برگها را از حدود چهار هفته بعد بچینید.
زمان کاشت اسفناج
اسفناج گیاه فصل سرد است. طبق راهنمای دانشگاه ایالتی یوتا، بذر اسفناج از وقتی دمای خاک به حدود ۴ درجه سانتی‌گراد برسد قابل کاشت است و بهترین جوانه‌زنی در دمای ۱۳ تا ۱۸ درجه اتفاق می‌افتد. دمای بالای ۲۷ درجه جوانه‌زنی را کم می‌کند. به همین دلیل دو بازه اصلی کاشت داریم: بهار زود و پاییز.
در بهار، ترویج کشاورزی یوتا کاشت را ۲ تا ۳ هفته پیش از آخرین یخبندان بهاره توصیه می‌کند. دانشگاه مینه‌سوتا می‌گوید در بهار می‌توانید هر یک تا دو هفته یک بار دوباره بذر بکارید تا دمای هوا به حدود ۲۷ درجه برسد. بعد از آن، روزهای بلند و گرما اسفناج را به گل میبرد.
کاشت اسفناج پاییزه
برای اسفناج پاییزه، دانشگاه مینه‌سوتا کاشت بذر را حدود دو ماه پیش از میانگین تاریخ اولین یخبندان پاییزه پیشنهاد می‌کند. در پاییز روزها کوتاه‌تر و هوا خنک‌تر می‌شود و اسفناج کمتر به گل می‌رود؛ برای همین برگ بیشتری می‌دهد. چون تاریخ اولین یخبندان در شهرهای مختلف ایران فرق دارد، این تاریخ را برای شهر خودتان از سازمان جهاد کشاورزی استان یا سازمان هواشناسی بپرسید و دو ماه به عقب بشمارید.
اگر اسفناج پاییزه را در گلدان می‌کارید، طبق تجربه‌ای که در نسخه قبلی همین مطلب نوشته بودیم، گلدان را در آفتابی‌ترین قسمت بالکن بگذارید، چون ساعت‌های آفتاب پاییز کمتر است، و آن را مستقیم روی بخاری یا شوفاژ قرار ندهید.
کاشت اسفناج زمستانه
اسفناج نسبت به سرما مقاوم است. طبق دانشگاه یوتا، دمای نزدیک صفر درجه به بوتههای جوان آسیب جدی نمی‌زند. دانشگاه مریلند هم می‌نویسد در مناطق معتدل، اسفناجی که اواخر پاییز کاشته شود میتواند زمستان را بگذراند. در شهرهای سردتر، کاشت زمستانه در گلدان داخل خانه کنار پنجره روشن عملی‌تر است تا در باغچه.
آیا اسفناج را در تابستان می‌شود کاشت؟
کاشت اسفناج در تابستان معمولاً نتیجه خوبی نمی‌دهد. دانشگاه آریزونا توضیح می‌دهد که با گرم شدن هوا و بلند شدن روز، اسفناج زود ساقه گل می‌دهد (به اصطلاح «به ساقه می‌رود») و برای کشت فصل گرم مناسب نیست. دانشگاه مینه‌سوتا هم چند روز پشت سر هم دمای بالای ۲۴ درجه را از عوامل به گل رفتن می‌داند.
| موضوع | عدد یا توصیه | منبع |
|---|---|---|
| حداقل دمای خاک برای کاشت | حدود ۴ درجه سانتی‌گراد | دانشگاه یوتا |
| دمای مطلوب جوانه‌زنی | ۱۳ تا ۱۸ درجه | دانشگاه یوتا |
| زمان سبز شدن بذر | ۷ تا ۱۰ روز | دانشگاه یوتا |
| عمق کاشت | حدود ۱٫۳ سانتی‌متر | دانشگاه یوتا |
| فاصله بوته‌ها | حدود ۷٫۵ سانتی‌متر | دانشگاه یوتا و مریلند |
| زمان رسیدن | ۲۸ تا ۵۵ روز از بذر | دانشگاه مریلند |
| کاشت پاییزه | حدود دو ماه پیش از اولین یخبندان | دانشگاه مینه‌سوتا |
مراحل کاشت اسفناج در گلدان
کاشت اسفناج در گلدان کار پیچیده‌ای نیست. این مراحل را به ترتیب انجام دهید:
- آماده کردن بذر: در نسخه قبلی این مطلب پیشنهاد کرده بودیم بذرها را یک شب در آب خیس کنید تا زودتر جوانه بزنند. این کار اختیاری است.
- انتخاب گلدان: ریشه اسفناج نسبتاً بلند می‌شود. ترویج کشاورزی ویرجینیا می‌گوید بیشتر سبزی‌ها به گلدانی با عمق دست‌کم ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر و سوراخ زهکشی در کف نیاز دارند تا ریشه در آب نماند. برای انتخاب جنس و اندازه، مطلب گلدان مخصوص کاشت سبزی را ببینید.
- آماده کردن خاک: خاک باغچه به تنهایی در گلدان سفت و خفه می‌شود. همان منبع ترکیبی از خاک باغچه، پیت یا مواد آلی و ماسه درشت یا پرلیت را پیشنهاد می‌کند. ما به جای کود شیمیایی کمپوست رسیده اضافه می‌کنیم؛ دانشگاه مینه‌سوتا هم کود دامی پوسیده یا کمپوست را برای بستر اسفناج مناسب می‌داند.
- آبیاری پیش از کاشت: خاک گلدان را قبل از کاشت مرطوب کنید، نه خیس.
- کاشت بذر: با یک چوب، سوراخ‌هایی به عمق حدود ۱٫۳ سانتی‌متر بزنید، در هر سوراخ دو سه بذر بگذارید و روی آن را با کمی خاک بپوشانید. فاصله سوراخ‌ها را حدود ۷٫۵ سانتی‌متر بگیرید.
- تا سبز شدن: سطح خاک را با آب‌پاش ملایم مرطوب نگه دارید. بذرها معمولاً ظرف ۷ تا ۱۰ روز سبز میشوند.
- تنک کردن: وقتی چند برگ واقعی درآمد، از هر سوراخ قوی‌ترین بوته را نگه دارید. بوتههای کنده‌شده را می‌شود در سالاد خورد.
کاشت بیبی اسفناج
«بیبی اسفناج» در عمل همان برگ‌های جوان و نرم اسفناج است که پیش از بزرگ شدن کامل چیده میشوند. برای این کار لازم نیست بذر خاصی بخرید؛ کافی است بذر را کمی متراکمتر بکارید و برگها را زودتر برداشت کنید. دانشگاه آریزونا می‌نویسد بوته‌هایی که هنگام تنک کردن کنده میشوند در سالاد قابل مصرف‌اند، و دانشگاه مینه‌سوتا توصیه می‌کند برگها را تک‌تک و به محض رسیدن به اندازه قابل استفاده بچینید تا بوته باز هم برگ بدهد.
برای بیبی اسفناج در گلدان، یک گلدان پهن و کم‌ارتفاع‌تر (همان حداقل ۱۵ سانتی‌متر عمق) کافی است. بذرها را در ردیف‌های نزدیک بکارید و از وقتی برگها به اندازه کف دست کوچک رسیدند، برگ‌های بیرونی را با قیچی بچینید.
شرایط پرورش اسفناج
نور
طبق دانشگاه مریلند، اسفناج سایه نسبی (۴ تا ۶ ساعت نور مستقیم در روز) را تحمل می‌کند ولی در بهار و پاییز با آفتاب کامل بهتر رشد می‌کند. این یعنی بالکن شرقی یا غربی هم برای اسفناج کافی است.
دما
دانشگاه یوتا می‌گوید اسفناج وقتی دما از حدود ۲۴ درجه بالاتر نرود بهترین رشد را دارد. در گرما، رشد کند می‌شود و گیاه به گل می‌رود. اگر بهار زود گرم شد، گلدان را به جای نیم‌سایه ببرید.
آب
اسفناج آب منظم می‌خواهد. دانشگاه یوتا برای کشت در زمین حدود ۲٫۵ تا ۵ سانتی‌متر آب در هفته را ذکر می‌کند. در گلدان، خاک زودتر خشک می‌شود؛ ترویج کشاورزی ویرجینیا توصیه می‌کند گلدان‌ها دست‌کم روزی یک بار و در روزهای گرم و بادی دو بار بررسی شوند. خاک باید مرطوب باشد ولی غرقاب نشود.
خاک و تغذیه طبیعی
دانشگاه مریلند اسفناج را گیاهی با نیاز غذایی بالا معرفی می‌کند که این نیاز را میتواند از مواد آلی خاک بگیرد. ما در سبزمنظر فقط کود طبیعی پیشنهاد می‌کنیم: پیش از کاشت کمپوست رسیده با خاک گلدان مخلوط کنید و اگر برگها کم‌رنگ شدند، یک لایه نازک کمپوست روی خاک بریزید. یک لایه مالچ از کاه یا برگ خشک هم رطوبت خاک را بهتر نگه می‌دارد.
مراقبت و برداشت اسفناج
دانشگاه مریلند زمان رسیدن اسفناج را ۲۸ تا ۵۵ روز از کاشت بذر می‌داند و دانشگاه آریزونا می‌گوید در شرایط مطلوب ممکن است حتی چهار هفته کافی باشد. دو روش برداشت دارید:
- برداشت برگ به برگ: برگ‌های بیرونی را بچینید و برگ‌های داخلی را بگذارید تا رشد کنند. به گفته دانشگاه مریلند، چیدن برگ‌های کامل باعث تولید برگ تازه می‌شود.
- برداشت کامل بوته: وقتی گیاه شروع به ساقه دادن کرد، دانشگاه مینه‌سوتا توصیه می‌کند همه بوته را برداشت کنید، چون بعد از گل دادن کیفیت برگ پایین می‌آید.
بعد از برداشت، اسفناج را زود در یخچال بگذارید. دانشگاه یوتا ماندگاری اسفناج را در دمای نزدیک صفر و رطوبت بالا یک تا دو هفته ذکر می‌کند.
نشانه‌هایی که باید زودتر برداشت کنید
- وسط بوته ساقه بلند و راست بیرون آمده است.
- برگها باریک‌تر و کشیده‌تر شده‌اند.
- هوا چند روز پشت سر هم گرم بوده است.
مطالب مرتبط
اگر کاشت اسفناج را دوست داشتید، کاشت گیاهی بزرگ‌تر را هم امتحان کنید؛ کاشت هسته آووکادو با یک لیوان آب شروع می‌شود و برای بچه‌ها هم سرگرم‌کننده است.
سوالات متداول
زمان کاشت اسفناج پاییزه کی است؟
حدود دو ماه پیش از اولین یخبندان پاییزه شهر خودتان. این توصیه دانشگاه مینه‌سوتاست؛ تاریخ یخبندان محلی را از جهاد کشاورزی استان بپرسید.
زمان کاشت اسفناج در زمستان کی است؟
در مناطق معتدل، بذری که اواخر پاییز کاشته شود میتواند زمستان را بگذراند. در شهرهای سرد، کاشت در گلدان داخل خانه کنار پنجره روشن مطمئنتر است.
آیا کاشت اسفناج در تابستان ممکن است؟
معمولاً نه. گرما و روز بلند اسفناج را زود به گل میبرد و برگها کم و تلخ میشوند. بهتر است تا خنک شدن هوا صبر کنید.
بیبی اسفناج را چطور در گلدان بکاریم؟
بذر را کمی متراکمتر بکارید و برگها را جوان، وقتی هنوز کوچک و نرماند، بچینید. بوتههای تنکشده را هم در سالاد مصرف کنید.
بهترین روش کاشت اسفناج کدام است؟
کاشت مستقیم بذر در گلدان یا باغچه با خاک غنی از کمپوست، در هوای خنک بهار یا پاییز. اسفناج معمولاً به صورت بذر مستقیم کاشته می‌شود و نیازی به نشا ندارد.
بذر اسفناج چند روزه سبز می‌شود؟
طبق دانشگاه یوتا، حدود ۷ تا ۱۰ روز؛ در خاک سردتر ممکن است کمی بیشتر طول بکشد.
تاریخ بروزرسانی: ۱۴ مهر ۱۴۰۵ | نویسنده: تیم تحریریه سبزمنظر
منابع
- Utah State University Extension: How to Grow Spinach in Your Garden
- University of Maryland Extension: Growing Spinach in a Home Garden
- University of Minnesota Extension: Growing spinach and Swiss chard in home gardens
- University of Arizona Cooperative Extension: Spinach
- Virginia Cooperative Extension: Vegetable Gardening in Containers
