سبزی خوردن؛ معرفی، انواع، شستن و نگهداری

آخرین به‌روزرسانی: 6 اکتبر 2026
سبزی خوردن؛ معرفی، انواع، شستن و نگهداری

فهرست مطالب

سبزی خوردن مجموعه‌ای از سبزی‌های تازه و معطر مثل ریحان، تره، نعناع، ترخون، تربچه، شاهی و پیازچه است که در سفره ایرانی کنار غذا خام خورده می‌شود. چون خام مصرف می‌شود، شستن و سالم‌سازی درست آن طبق دستور وزارت بهداشت مهم‌ترین نکته است.

سبزی خوردن چیست؟

سبزی خوردن بخش ثابت بسیاری از سفره‌های ایرانی است؛ از کنار آبگوشت و کباب تا نان و پنیر و گردو. ترکیب آن در هر شهر و هر خانه کمی فرق دارد، ولی همیشه چند سبزی معطر و یک یا دو سبزی ترد مثل تربچه را شامل می‌شود.

انواع سبزی خوردن

ریحان

معطر و کمی تند؛ ریحان سبز و ریحان بنفش هر دو رایج‌اند.

تره

برگ‌های باریک با طعمی شبیه پیازچه ملایم.

نعناع

طعم خنک و عطر قوی؛ کمی از آن کافی است. برای کاشت در خانه، نحوه کاشت نعناع را ببینید.

ترخون

عطر خاص و کمی تلخ؛ معمولاً کمتر از سبزی‌های دیگر در دسته قرار می‌گیرد.

شاهی

برگ‌های ریز با طعم تند و تیز.

تربچه

ترد و کمی تند؛ به سبزی خوردن بافت می‌دهد.

پیازچه

طعم پیاز ملایم؛ هم برگ سبز و هم ساقه سفید آن خورده می‌شود.

جعفری، گشنیز و مرزه

در بعضی مناطق به سبزی خوردن اضافه می‌شوند؛ جعفری و گشنیز بیشتر در سبزی آش و پلو کاربرد دارند.

ارزش غذایی سبزی خوردن

سبزی‌های برگی تازه کم‌کالری هستند و بیشتر وزنشان آب است. مقدار ویتامین‌ها و مواد معدنی در هر سبزی فرق می‌کند. برای عدد دقیق هر سبزی، پایگاه USDA FoodData Central را ببینید. سبزی خوردن بخشی از یک سفره متنوع است و درمان هیچ بیماری یا مشکل پوستی نیست.

انتخاب سبزی خوردن تازه

  • برگ‌ها شاداب، سبز یکدست و بدون لکه زرد یا سیاه باشند.
  • ساقه‌ها سفت باشند و بوی ترشیدگی ندهند.
  • تربچه سفت و بدون ترک باشد.

شستن و سالم‌سازی سبزی خوردن

وزارت بهداشت ایران سالم‌سازی سبزی‌هایی را که خام خورده می‌شوند در چهار مرحله توصیه می‌کند:

  1. پاکسازی: برگ‌های زرد و خراب را جدا کنید و سبزی را بشویید تا گل‌ولای آن برود.
  2. انگل‌زدایی: سبزی را در آب و چند قطره مایع ظرفشویی بخیسانید، سپس با آب سالم کاملاً آبکشی کنید.
  3. گندزدایی: سبزی را چند دقیقه در محلول ماده گندزدای مجاز (طبق دستور روی بسته آن) بگذارید.
  4. شستشوی نهایی: سبزی را دوباره با آب سالم و فراوان بشویید تا باقیمانده ماده گندزدا جدا شود.

مقدار دقیق مایع ظرفشویی و ماده گندزدا را از دستورالعمل وزارت بهداشت یا روی بسته محصول بخوانید.

نگهداری سبزی خوردن

  • سبزی شسته‌شده را کاملاً خشک کنید؛ رطوبت باعث زود خراب شدن آن می‌شود.
  • آن را لای دستمال کاغذی یا پارچه تمیز در ظرف دربسته در یخچال نگه دارید.
  • برای نکته‌های بیشتر، ترفند تازه نگه داشتن میوه ها و سبزی ها را بخوانید.

طبع سبزی خوردن

طبع هر سبزی از نگاه طب سنتی را در مطلب طبع سبزی خوردن آورده‌ایم.

سبزی خوردن در آشپزی

سبزی خوردن را کنار غذا، در لقمه نان و پنیر و گردو، یا در سالاد با سبزی خوردن استفاده کنید. اگر دوست دارید سبزی را خودتان پرورش دهید، کاشت سبزی در گلدان را ببینید.

مطالب مرتبط

سوالات متداول

سبزی خوردن شامل چه سبزی‌هایی است؟

معمولاً ریحان، تره، نعناع، ترخون، شاهی، تربچه و پیازچه؛ ترکیب آن در هر منطقه کمی فرق دارد.

سبزی خوردن را چطور بشوییم؟

در چهار مرحله پاکسازی، انگل‌زدایی، گندزدایی و شستشوی نهایی، طبق دستور وزارت بهداشت.

سبزی خوردن را چند روز می‌شود نگه داشت؟

سبزی خشک‌شده در ظرف دربسته و یخچال چند روز تازه می‌ماند؛ هر وقت برگ‌ها پلاسیده یا بدبو شد، آن را دور بریزید.

آیا سبزی خوردن برای لک صورت مفید است؟

شواهد علمی معتبری برای از بین رفتن لک صورت با خوردن یا مالیدن سبزی وجود ندارد. برای مشکل پوستی با پزشک مشورت کنید.

منابع

مطالب ویژه